Hotline: 1900 1885
Hotline: 1900 1885
Mã Chứng Khoán   Tin tức  

Vĩ mô tháng 10: Điểm nhấn đầu tư công và thanh khoản ngân hàng

Thời báo Kinh tế Sài Gòn - 12/11/2019 14:12:00
Tổng cục Thống kê vừa công bố các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô tháng 10. Điểm đáng lưu ý nhất là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có mức tăng khá và giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước (NSNN) có xu hướng cải thiện, trong khi xuất khẩu sụt giảm nhẹ do ảnh hưởng của hoạt động xuất khẩu từ công ty Samsung.

Đầu tư công cải thiện

Về sản suất công nghiệp, theo báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,7% so với tháng trước và tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 9,5% - thấp hơn so với mức tăng 10,3% của cùng kỳ năm trước.

Từ đầu năm đến nay, chỉ số sản xuất công nghiệp chỉ tăng trong khoảng từ 9,2-9,6%, thấp hơn so với mức trung bình 12% của năm 2018. Trong tháng 10, ngành khai khoáng tăng trưởng mạnh so với tháng 9 (8,6%), trong đó khai thác than tăng 10% và khai thác dầu khí tăng 8,8%. Tính chung 10 tháng đầu năm nay, mức tăng 12,2% của hoạt động khai thác than là một điểm sáng của sản xuất công nghiệp.

Về cầu tiêu dùng, doanh số bán lẻ trong tháng 10-2019 tăng 1,5% so với tháng 9, mức tăng theo tháng cao nhất kể từ tháng 7 đến nay. Tính chung 10 tháng đầu năm, doanh số bán lẻ tăng 12,4% so với cùng kỳ.

Về cơ cấu, doanh thu bán lẻ hàng hóa chiếm tỷ trọng 76%, tăng 12,8% so với cùng kỳ; doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống chiếm 12% và tăng 9,6%; doanh thu dịch vụ lữ hành chiếm 1% và tăng 11,9%; còn lại doanh thu khác chiếm 11% và tăng 7,7%.

Với yếu tố mùa vụ cuối năm, doanh thu bán lẻ trong hai tháng tới được dự báo sẽ tiếp tục tăng. Mức tăng cho cả năm 2019 có thể sẽ ở quanh 12,5% - cao hơn mức tăng trưởng giai đoạn 2015-2018. Diễn biến trên tiếp tục cho thấy cầu tiêu dùng trong nước vẫn đang duy trì đà tăng tích cực, góp phần giúp nâng đỡ GDP, bù đắp cho sự tăng trưởng chậm lại của xuất khẩu.

Về các nguồn vốn đầu tư, lũy kế 10 tháng đầu năm, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký giảm 15,2% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn góp mua cổ phần tăng 70% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù vốn FDI đăng ký vẫn đang giảm so với cùng kỳ nhưng mức giảm trong tháng 10 (15,2%) đã được thu hẹp đáng kể so với mức giảm trong quí 2 (35%). Ngoài ra, số lượng dự án đăng ký mới trong 10 tháng đầu năm nay lại tăng 26%. Diễn biến này cho thấy các dự án đăng ký mới trong năm nay có quy mô vốn trung bình thấp hơn năm ngoái.

Về đầu tư công, vốn đầu tư từ NSNN trong tháng 10 tăng khá mạnh so với tháng 9 (8%). Diễn biến này không bất ngờ khi quí 4 thường là thời điểm vốn đầu tư công được giải ngân mạnh nhằm hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch.

Sự cải thiện về tốc độ giải ngân trong tháng 10 giúp mức tăng lũy kế 10 tháng đầu năm của vốn đầu tư công đạt 5,3% so với cùng kỳ năm trước, bằng 69,2% kế hoạch năm (cùng kỳ năm 2018 tăng 12% và đạt 70,3% kế hoạch).

Về xu hướng, vốn đầu tư công được dự báo sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong hai tháng cuối năm nhưng nhiều khả năng vẫn sẽ không hoàn thành kế hoạch. Tuy vậy, với xu hướng dần khởi sắc của giải ngân đầu tư công, thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ không còn quá dư thừa, qua đó lãi suất liên ngân hàng và lãi suất trái phiếu chính phủ có thể sẽ bật tăng nhẹ trở lại trong quí 4.

Về hoạt động ngoại thương, so với tháng 9, xuất khẩu trong tháng 10 giảm nhẹ 3% (chủ yếu do Samsung kết thúc đợt đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm phiên bản mới Galaxy Note 10, khiến xuất khẩu điện thoại và linh kiện giảm sâu 13,5%). Đáng chú ý, xuất khẩu các nhóm hàng nông sản chính đã chuyển sang tăng trưởng âm trong 10 tháng đầu năm 2019.

Đây là tín hiệu đáng lo ngại đối với tăng trưởng khu vực nông - lâm - thủy sản trong quí 4. Cán cân thương mại hàng hóa ước tính nhập siêu 100 triệu đô la Mỹ trong tháng 10, đưa mức xuất siêu lũy kế 10 tháng đầu năm giảm xuống còn 7 tỉ đô la Mỹ.

Lạm phát bật tăng, thanh khoản ngân hàng dồi dào

Chỉ số CPI tháng 10-2019 tăng 0,59% so với tháng trước và tăng 2,24% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trong tháng 10 là mạnh nhất kể từ tháng 2-2019 đến nay. Có 10/11 nhóm hàng tăng giá trong tháng vừa qua, trong đó hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng cao nhất (1,04%). Trong đó, riêng thực phẩm tăng 1,57%. Giá nhóm hàng thịt heo tăng mạnh do ảnh hưởng của dịch bệnh là nguyên nhân chính. Ngoài ra, nhóm giao thông cũng tăng 0,99%; nhóm nhà ở, vật liệu xây dựng tăng 0,53%.

Cũng theo Công ty Chứng khoán Bảo Việt, quan ngại lớn nhất về lạm phát trong hai tháng cuối năm vẫn là rủi ro liên quan đến giá nhóm hàng thịt heo do dịch bệnh khiến nguồn cung khan hiếm. Tuy nhiên, theo ước tính, tổng số đàn heo bị tiêu hủy do dịch bệnh ở Việt Nam chỉ là 10% (thấp hơn nhiều so với mức gần 50% tại Trung Quốc) nên áp lực tăng từ nhóm hàng thịt heo nhiều khả năng vẫn trong tầm kiểm soát.

Ở chiều ngược lại, xu hướng giá cả các loại hàng hóa cơ bản trên thế giới không có nhiều áp lực tăng do kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại sẽ là nhân tố giúp kiểm soát lạm phát.

Về thanh khoản hệ thống ngân hàng, trạng thái dồi dào là điểm nổi bật trong tháng 10. Lãi suất liên ngân hàng có nhiều thời điểm thấp hơn lãi suất tín phiếu và giảm sâu dưới ngưỡng 2%. Việc thanh khoản hệ thống dư thừa trong tháng vừa qua xuất phát từ hai nguyên nhân chính: i) Việt Nam có cán cân thanh toán thặng dư lớn (xuất siêu, vốn FDI giải ngân tăng, vốn góp mua cổ phần tăng); ii) giải ngân vốn đầu tư công chậm khiến nguồn tiền của Kho bạc Nhà nước gửi tại các ngân hàng thương mại vẫn duy trì số dư lớn.

Do thanh khoản dư thừa, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tăng cường phát hành tín phiếu nhằm hút ròng tiền về. Số dư tín phiếu lưu hành vào thời điểm cuối tháng 10 đã lên tới 72.000 tỉ đồng (thay cho mức 0 đồng vào tháng 8). Lãi suất tín phiếu cũng được NHNN liên tiếp cắt giảm, hiện chỉ còn 2,25%.

Mặc dù giảm mạnh trong tháng 10 nhưng lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng sẽ bật tăng trở lại và dao động quanh mức cân bằng là lãi suất tín phiếu do NHNN phát hành (2-2,25%). Quí 4 cũng là quí tăng tốc của tăng trưởng tín dụng và giải ngân đầu tư công nên nguồn tiền trong hệ thống nhiều khả năng sẽ bớt dư thừa.